Ένα άκρως επίκαιρο… «Κύμα»

Μονή Λαζαριστών

Με μια νέα δραματουργική επεξεργασία, ειδικά για το εφηβικό κοινό, επέστρεψε στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (Κ.Θ.Β.Ε.), το Κύμα του Ρον Τζόουνς. Η παράσταση που είδαμε την προηγούμενη θεατρική περίοδο, εντάχθηκε φέτος στο ρεπερτόριο της Νεανικής Σκηνής και με νέα διανομή, φιλοξενείται στη σκηνή “Σωκράτης Καραντινός” της Μονής Λαζαριστών.

Η χειραγώγηση του ανθρώπινου νου είναι ο κεντρικός άξονας του έργου και κατ’επέκταση ο όχλος που προκύπτει  από αυτήν. Το κείμενο, που έχει αποτελέσει θέμα και της κινηματογραφικής ταινίας Το Κύμα (Die Welle), του ντοκιμαντέρ Lesson Plan, καθώς και του ομότιτλου μυθιστορήματος του Τοντ Στράσερ,  αφηγείται ένα πραγματικό πείραμα που διεξήγαγε ο Τζόουνς με τους δεκαπεντάχρονους μαθητές του το 1967, ως καθηγητής ιστορίας στο Λύκειο Κάμπερλι, στο Πάλο Άλτο της Καλιφόρνια.

Προσπαθώντας να απαντήσει στην ερώτηση ενός μαθητή «πώς είναι δυνατόν απλοί άνθρωποι να υποστηρίξουν ένα καθεστώς όπως αυτό του Ναζισμού;», ο καθηγητής εφήρμοσε το πείραμα με στόχο να αποδείξει ότι οι άνθρωποι μετατρέπονται εύκολα σε όχλο που μπορεί να χειραγωγηθεί. Ξεκινώντας από ένα απλό παιχνίδι ρόλων, το πείραμα έλαβε γρήγορα τεράστιες διαστάσεις, ξεφεύγοντας όμως από κάθε έλεγχο. Και αυτό γιατί, όσο υπάρχουν οι συνθήκες που μπορούν να στηρίξουν ένα ολοκληρωτικό καθεστώς, πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι πρόθυμοι να πιστέψουν και έτοιμοι να παρασυρθούν από ένα τέτοιο Κύμα.

Έλλειμμα παιδείας

«Φασίστας δεν γεννιέσαι, γίνεσαι», σημειώνει ο σκηνοθέτης της παράστασης Γιάννης Ρήγας. Και συμπληρώνει: «Φασίστας δεν γίνεσαι επειδή η χώρα σου περνάει δύσκολα, πεινά, εξαθλιώνεται. Γίνεσαι γιατί είσαι αγράμματος και ανιστόρητος». Εξάλλου, όπως εύστοχα αναφέρει τοποθετώντας το έργο στο σήμερα, «η σκύλα του φασισμού ξαναγκαστρώθηκε επειδή το έλλειμμα της παιδείας μας είναι εξόφθαλμο. Η νύχτα της εκπαίδευσης κάποτε πρέπει να τελειώσει. Χωρίς φανφάρες, ακκισμούς, τηλεοπτική κάλυψη, βαρύγδουπα άρθρα. Οι αίθουσες διδασκαλίας κατά τεκμήριο βρίσκονται στα σχολεία. Πουθενά αλλού».

«Το πρόβλημα είναι εδώ»

Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο κ. Ρήγας δεν έκρυψε τη λύπη του για το γεγονός ότι «οι συνθήκες μας καλούν να ασχολούμαστε ακόμη με το φαινόμενο του φασισμού. Το πρόβλημα είναι εδώ» υπογράμμισε. «Μιλώ για όλα αυτά που κατά την ταπεινή μου γνώμη ξεκινούν από την έλλειψη γνώσης και μνήμης. Στις μέρες μας θα έπρεπε να ασχολούμαστε με πιο δημιουργικά πράγματα, όχι με το πώς θα αντιμετωπίσουμε πάλι αυτό το καρκίνωμα. Αυτό είναι και το θέμα της παράστασης» τόνισε.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι Το κύμα ανεβαίνει στο Κ.Θ.Β.Ε. με την άδεια του Ρον Τζόουνς να γίνει μια καινούρια διασκευή του πρωτότυπου θεατρικού έργου που έγραψε. Ο ίδιος ο συγγραφέας μάλιστα, προέτρεψε την ομάδα του Κ.Θ.Β.Ε. να φέρει το έργο στις συνθήκες της δικής μας χώρας. «Μη διστάσετε να πείτε τα πράγματα όπως συμβαίνουν στην Ελλάδα, τολμήστε», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Οι υπόλοιποι συντελεστές της παράστασης είναι οι Ελπίδα Βιάννη (μετάφραση), Κώστας Αρώνης (σκηνικά), Χρήστος Μπρούφας (κοστούμια), Γιώργος Χριστιανάκης (μουσική), Κώστας Γεράρδος (κίνηση), ενώ τους ρόλους ενσαρκώνουν οι Μαριάννα Αβραμάκη, Διαμαντής Αδαμαντίδης, Ιωάννα Διαμαντίδου, Μαρία Καραμήτρη, Ανδρέας-Άγγελος Καρανικόλας, Ελένη Κιλινκαρίδου, Δημήτρης Κοντός, Πάολα Μυλωνά, Σταυριάννα Παπαδάκη, Μαριαλένα Ροζάκη, Γιάννης Τσιακμάκης και συμμετέχουν και σπουδαστές της Δραματικής Σχολής του Κ.Θ.Β.Ε.

Μονή Λαζαριστών, Κολοκοτρώνη 25-27, Σταυρούπολη. Παραστάσεις δίνονται από Τρίτη έως και Παρασκευή στις 10:30 π.μ. για σχολεία και κάθε Κυριακή στις 11 το πρωί για το κοινό. Πληροφορίες στο τηλέφωνο 2315 200200.

Έλσα Σπυριδοπούλου για το Φιλμ Νουάρ