Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης συνεχίζει τις δράσεις που μας κρατούν δημιουργικούς και κοντά στο ελληνικό σινεμά, σε αυτή την πρωτόγνωρη συνθήκη που βιώνουμε. Τις επόμενες μέρες θα προβληθούν δωρεάν για το κοινό, μικρού μήκους ταινίες που υπογράφουν οι σκηνοθέτες οι οποίοι συμμετείχαν στην ενότητα «Meet the Future» του 60ού Φεστιβάλ, τον Νοέμβριο του 2019.

Ανατρέχουμε με ιλιγγιώδη ταχύτητα και ταυτόχρονα τη δέουσα προσοχή που του πρέπει στο έργο του κορυφαίου Ιρανού σκηνοθέτη Άμπας Κιαροστάμι. Γεννήθηκε το καλοκαίρι του 1940 στην Τεχεράνη. Το 1967 θεμελίωσε το ίδρυμα για την Πνευματική ανάπτυξη παιδιών και νέων. Υπήρξε ο εγκέφαλος, ο οδηγός του ρεύματος του νέου ιρανικού σινεμά. Το έργο του, "Πού είναι το σπίτι του φίλου μου" (1987), τον καταξίωσε στον Δυτικό κόσμο κι αποτελεί το πρώτο μέρος της τριλογίας του Κόκερ (ακολούθησαν τα "κι η ζωή συνεχίζεται (1992) και "Μέσα στους Ελαιώνες" (1994). Θεωρείται ίσως ο σημαντικότερος σκηνοθέτης της δεκαετίας του 90΄. Έφυγε άδικα από τη ζωή το καλοκαίρι (και πάλι) του 2016 στο Παρίσι νικημένος από την επάρατη νόσο.

Η πανδημία του κορονοϊού έχει προκαλέσει πλήγματα και στην τέχνη ανάμεσα σε άλλους στους συνθέτες, στιχουργούς, μουσικούς και τραγουδιστές σε όσους και όσες παράγουν μουσικά ηχογραφήματα. Εξαιτίας των έκτακτων μέτρων ήταν να κλείσουν όλες οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούνταν δημόσια εκτέλεση της μουσικής και άρα τα εισοδήματα και οι αμοιβές από την εργασία αυτή είναι ελάχιστες έως και μηδενικές.

Ο Τζαφάρ Παναχί ανήκει αδιαμφισβήτητα στους σπουδαίους σκηνοθέτες του ιρανικού σινεμά. Ανατρέχουμε σε μία ταινία του 2013. Ο λόγος για το "Closed Curtain" που τιμήθηκε με Αργυρή Άρκτο Σεναρίου στο 63ο Φεστιβάλ του Βερολίνου. Όπως και με τη φετινή Χρυσή Άρκτο του Μοχάμεντ Ρασούλοφ (There is no Evil), ο σκηνοθέτης έλαμψε διά της απουσίας του, καθώς το σκληρό καθεστώς του Ιράν δεν αφήνει κανένα περιθώριο ευελιξίας στους καλλιτέχνες. Εν πολλοίς αυτή είναι κι η υπόθεση του σπουδαίου φιλμ που ξαναείδαμε πρόσφατα.

Το Διεθνές Φεστιβάλ της Ολυμπίας για παιδιά και νέους σε συνεργασία με την παιδική και νεανική ταινιοθήκη-Νεανικό πλάνο παρουσιάζουν την ταινία "Supa Modo" του Λικαριόν Γουαϊνάινα. Πρόκειται για ένα συγκινητικό σκηνοθετικό ντεμπούτο που ξεκίνησε τη διαδρομή του από το Βερολίνο, μέτρησε συνολικά 44 βραβεία κι αποτέλεσε την επίσημη υποψηφιότητα της Κένυας πέρυσι, στην 91η τελετή των OSCARs. Αυτά τα φιλμ συνήθως προβάλλονται για παιδιά, αλλά είναι ικανά να αγγίξουν σε βάθος τους ενήλικες. Πάντα για μένα αποτελούν προτεραιότητα όταν έχω την ευκαιρία να τα παρακολουθήσω.

Συνήθως όταν μιλάμε στο Ισραήλ για πολιτικό σινεμά το μυαλό μας πηγαίνει και κάνει ενστικτωδώς τη σύνδεση με τους Παλαιστίνιους. Εδώ κλεινόμαστε σε μία δικαστική αίθουσα και ζούμε εκ των έσω την περιπέτεια μίας γυναίκας που έχει αποφασίσει να πάρει διαζύγιο από τον άντρα της. Η τελευταία της ταινία της Ρόνιτ Ελκαμπέτς που δύο χρόνια μετά έχασε την μάχη με τον καρκίνο. Ένα συγκινητικό πορτραίτο μίας αγωνίστριας της ζωής που τιμήθηκε με 15 βραβεία σε Φεστιβάλ του κόσμου, ενώ αποτέλεσε την επίσημη υποψηφιότητα της πατρίδας στην 87η απονομή των OSCARs το 2015.. 

Φέτος λόγω ιδιαζουσών συνθηκών δεν απολαύσαμε το 22ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Τα πάντα ήταν έτοιμα. Δημοσιεύσαμε ακόμα και την επιλογή ταινιών. Ίσως γίνει στα τέλη του Μάη, ίσως κι όχι. Αυτή τη στιγμή προέχει το κοινό καλό κι η ανθρώπινη ζωή. Ανατρέχω στο 2017, τρία χρόνια πριν στην ίδια διοργάνωση. Τότε που οι "Μηχανές" από την Ινδία κατέκτησαν τον Χρυσό Αλέξανδρο. "Πλαστική Κίνα" του Τζιου-λιανγκ-Ουάνγκ με έξι βραβεία σε Φεστιβάλ του κόσμου. Μία ταινία που πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία με στόχο να αφυπνίσει συνειδήσεις. 

O Kεν Λόουτς αποτελεί κόσμημα για το πολιτικό-ευρωπαϊκό και παγκόσμιο σινεμά. Κάθε του ταινία με κάνει πλουσιότερο, με γεμίζει θάρρος κι ελπίδα για έναν καλύτερο κόσμο, για έναν ανθρώπινο μέλλον. Ανέτρεξα στο "Jimmy’ s Ηall", μία ταινία του 2014 που έκανε πρεμιέρα στις Κάννες και κατέκτησε την καρδιά των σινεφίλ. Μετά το "Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι" που τιμήθηκε με Χρυσό Φοίνικα και πριν το "Ι, Daniel Blake" που επίσης κέρδισε το κορυφαίο Βραβείο, ο αειθαλής σκηνοθέτης-πάντα μαζί με τον σεναριογράφο Πωλ Λάβερτι επιστρέφουν στην Ιρλανδία και διηγούνται μία αληθινή ιστορία που διαδραματίστηκε μεταξύ 1920 και 1932.

Η πρώτη ταινία γυρισμένη στη Σαουδική Αραβία και μάλιστα από γυναίκα σκηνοθέτη, τη Χάιφα Αλ-Μανσούρ. Γυρίστηκε το 2012 στο Ριάντ κι ήρθε στους ελληνικούς κινηματογράφους το 2013. Στο επίκεντρο ένα θεοκρατικό κράτος που ξεπερνάει ακόμα και τις άθλιες συνθήκες του Ιράν. Για καλή τύχη όμως όσων μένουν εκεί υπάρχουν περισσότερα χρήματα. Υπάρχουν όμως μεγάλες κοινωνικές ανισότητες. Η θέση της γυναίκας είναι πλήρως υποβαθμισμένη. Ήδη από την πρώτη σκηνή αντιλαμβανόμαστε τι συμβαίνει. Οι μπούρκες καλύπτουν τα πάντα. Βλέπουμε μόνο τα μάτια των γυναικών.

Pages